काठमाडौं– नयाँ सरकार गठनपछि सेयर बजार लगातार ओरालो लाग्यो। बजार घट्दै जाँदा लगानीकर्ताको करिब पाँच खर्ब रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति घटेको भन्दै सरकारको आर्थिक नीति र नेतृत्वमाथि प्रश्न उठ्न थाले।
यही आलोचनाका बीच प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले उद्योगी, व्यवसायी र सेयर लगानीकर्तासँग लगातार छलफल सुरु गरे। बजारमा सरकार निजी क्षेत्रसँग संवाद गर्न तयार भएको सन्देश गएपछि लगानीकर्ताको मनोबलमा सुधार देखियो। त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव नेप्सेमा पनि देखिएको छ।
तीन दिनमै ठूलो सुधार
गत बिहीबारयता लगातार तीन कारोबार दिनमा नेप्से परिसूचक १२८ अंकले बढेको छ। यससँगै कुल बजार पुँजीकरण पनि करिब दुई खर्ब १४ अर्ब रुपैयाँले विस्तार भएको छ। छोटो अवधिमै बजारमा आएको यो सुधारले लगानीकर्ताको आत्मविश्वास फर्किन थालेको संकेत दिएको छ।
कुन कम्पनीले दियो सबैभन्दा बढी प्रतिफल?
बजार बढ्दा सबै कम्पनी समान रूपमा उकालो लागेनन्। केही कम्पनीमा लगानीकर्ताले अत्यधिक लाभ कमाए।
रिड्ज लाइन इनर्जी, श्रीनगर एग्रिटेक, शिखर पावर डेभलपमेन्ट, हिमस्टार ऊर्जा, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स, साल्पा विकास बैंक, हिमालयन रि–इन्स्योरेन्स, नेसनल हाइड्रो, सोलु हाइड्रो र रिडी हाइड्रोपावरजस्ता कम्पनीको सेयर मूल्य तीन दिनमै १६ देखि २७ प्रतिशतसम्म बढ्यो। केही कम्पनीको प्रतिकित्ता मूल्य करिब ५०० रुपैयाँसम्म उकालो लागेको देखियो।
बजार किन सुस्ताउन थाल्यो?
तीव्र वृद्धिपछि धेरै लगानीकर्ताले आफ्नो नाफा सुरक्षित गर्न थाले। यसलाई सेयर बजारको भाषामा "प्रोफिट बुकिङ" भनिन्छ।
जब धेरै लगानीकर्ताले एकैपटक बिक्री गर्न थाल्छन्, बजारको उकालो गति केही समयका लागि सुस्त हुन्छ। अहिले देखिएको अवस्था पनि यही हो। यसको अर्थ बजार अनिवार्य रूपमा कमजोर भयो भन्ने होइन, बरु छोटो समयमै कमाएको नाफा सुरक्षित गर्ने स्वाभाविक प्रक्रिया सुरु भएको हो।
प्राविधिक सूचकले के देखाइरहेका छन्?
मंगलबार एकुमुलेसन–डिस्ट्रिब्युसन सूचक ऋणात्मक क्षेत्रमा गएको छ। यसले त्यो दिन केही रकम बजारबाट बाहिरिएको संकेत गर्छ। तर पछिल्लो एक महिनाको समग्र तथ्यांक हेर्दा खरिद अझै बिक्रीभन्दा माथि छ। अर्थात् दीर्घकालीन लगानीकर्ता अझै बजारमा सेयर संकलन गरिरहेका छन्।
त्यस्तै १४ दिने मनी फ्लो इन्डेक्स पनि केही घटेको भए पनि सन्तुलित दायरामै छ। यसको अर्थ बजारमा नयाँ लगानीको प्रवाह पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन।
क्यान्डलस्टिकले के संकेत गरिरहेको छ?
शुक्रबार र सोमबार बजारमा बलियो हरियो क्यान्डल बनेको थियो। मंगलबार भने लामो धागो भएको दोजी आकृति देखियो। दोजी सामान्यतया बजारमा खरिदकर्ता र बिक्रीकर्ताबीच बराबरीको अवस्था बनेको संकेत हो। यस्तो अवस्थामा बजार केही दिन विश्राम लिन सक्छ वा नयाँ दिशा तय गर्न सक्छ।
यदि आगामी कारोबारमा लगातार रातो क्यान्डल बने भने छोटो अवधिको करेक्सन आउन सक्छ। तर त्यसलाई दीर्घकालीन गिरावटको संकेत मान्न हतार गर्नु उपयुक्त हुँदैन।
दीर्घकालीन संकेत कस्ता छन्?
५० दिने र २०० दिने मुभिङ एभरेज अझै एकअर्काको नजिक छन्। यदि ५० दिने औसत रेखाले २०० दिने रेखालाई माथिबाट पार गर्यो भने बजारमा नयाँ बुलिस ट्रेन्ड सुरु भएको संकेत मानिन्छ। उल्टो अवस्था बनेमा भने बजारमा दबाब बढ्न सक्छ।
छोटो अवधिमै सीमित हुन सक्ने जोखिम
पछिल्ला केही दिनको उकालोले बजारमा आत्मविश्वास फर्किएको देखाएको छ। तर यही समयमा नाफा सुरक्षित गर्ने प्रवृत्ति पनि बढेकाले बजार केही समय उतारचढावमा रहन सक्छ।
अहिलेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण प्रश्न एउटै हो- सरकारले निजी क्षेत्रलाई विश्वास दिलाउने नीति र निर्णयलाई निरन्तरता दिन सक्छ कि सक्दैन? यदि सकारात्मक नीतिगत संकेत जारी रहे भने बजारको सुधारले थप बल पाउन सक्छ। तर नीति फेरि अन्योलमा परेमा अहिलेको उछाल छोटो अवधिमै सीमित हुन सक्ने जोखिम पनि उत्तिकै रहेको छ।
