काठमाडौँ। नेपालसहित विश्वभर मुटुसम्बन्धी रोगका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको पाइएको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार मुटुरोग विश्वमै मृत्युका प्रमुख कारणमध्ये एक हो । नेपालमा पनि अस्वस्थ जीवनशैली, तनाव र दीर्घरोगका कारण हृदयघातको जोखिम बढिरहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन् ।
चिकित्सकहरूका अनुसार हृदयघात तब हुन्छ, जब मुटुमा रगत पुर्याउने धमनीमा बोसो, कोलेस्ट्रोल वा अन्य पदार्थ जमेर अवरोध सिर्जना हुन्छ । रगतको प्रवाह अवरुद्ध हुँदा मुटुको भागमा क्षति पुग्छ र जटिल अवस्था सिर्जना हुन सक्छ । उच्च रक्तचाप, मधुमेह, धूम्रपान, अत्यधिक मदिरा सेवन, कोलेस्ट्रोल बढ्नु, मोटोपन, शारीरिक गतिविधिको कमी र अस्वस्थ खानपान हृदयघातका मुख्य जोखिम कारक मानिन्छन् । साथै पारिवारिक इतिहास पनि यसको एक महत्वपूर्ण कारण हुन सक्छ ।
हृदयघातका सामान्य लक्षणमा छाती दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने, अत्यधिक पसिना आउने, वाकवाकी लाग्ने तथा हात–घाँटीतिर दुखाइ सर्ने जस्ता समस्या देखिन सक्छन् । समयमै उपचार नपाएमा यसले ज्यानसमेत जान सक्ने चिकित्सकहरूको चेतावनी छ । हृदयघात संक्रामक रोग भने होइन । यो असंक्रामक रोग अन्तर्गत पर्छ । तर एउटै परिवारमा समान जीवनशैली र खानपानका कारण जोखिम बढी देखिन सक्छ । विशेषज्ञहरू नियमित व्यायाम, सन्तुलित आहार, धूम्रपान तथा मदिरा त्याग, तौल नियन्त्रण र नियमित स्वास्थ्य परीक्षणमार्फत हृदयघातको जोखिम कम गर्न सकिने बताउँछन् । दीर्घकालीन रूपमा मुटु स्वस्थ राख्न जीवनशैली सुधार अपरिहार्य रहेको उनीहरूको भनाइ छ ।
