काठमाडौँ । हिन्दू धर्मावलम्बी महिलाहरूले श्रावण महिनामा हरियो कपडा लगाउने र हातमा मेहन्दी लगाउने परम्परा विशेष महत्वका साथ पालन गर्दै आएका छन्। विशेषगरी विवाहित महिलाहरूले यो महिनालाई सौभाग्य, समृद्धि र दाम्पत्य सुखसँग जोडेर हेर्ने गर्छन्।
धार्मिक विश्वासअनुसार श्रावण महिना भगवान शिव र देवी पार्वतीको आराधनाको महिना मानिन्छ। हरियो रंगलाई हरियाली, जीवन, उर्वरता, शान्ति र सकारात्मक ऊर्जाको प्रतीक मानिने भएकाले महिलाहरूले हरियो साडी, चुरा, पोते तथा अन्य पहिरन प्रयोग गर्ने चलन रहेको छ। यस्तै, मेहन्दी लगाउने परम्परा पनि श्रावण महिनामा विशेष रूपमा प्रचलित छ। मेहन्दीलाई सौन्दर्यका साथै शुभता र मंगलको प्रतीक मानिन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार मेहन्दीको रङ गाढा भए दाम्पत्य सम्बन्ध अझ सुमधुर हुने विश्वास गरिन्छ।
के छन् विश्वास गरिएका फाइदा ?
- सौभाग्य र समृद्धिको प्रतीकः हरियो रंगले दाम्पत्य जीवनमा सुख, शान्ति र समृद्धि ल्याउने विश्वास छ।
- धार्मिक महत्वः श्रावणमा भगवान शिवको पूजा गर्दा हरियो वस्त्र धारण गर्नु शुभ मानिन्छ।
- मानसिक सन्तुलनः हरियो रंगले शान्ति र ताजगीको अनुभूति गराउने विश्वास गरिन्छ।
- मेहन्दीको शीतल प्रभावः मेहन्दीले हातमा चिसोपन दिने भएकाले गर्मी मौसममा आराम महसुस हुने जनविश्वास छ।
- सांस्कृतिक पहिचानः श्रावणमा हरियो कपडा र मेहन्दी महिलाहरूको सांस्कृतिक तथा पारिवारिक परम्परासँग जोडिएको मानिन्छ।
संस्कृतिविद्हरूका अनुसार यो परम्परा केवल धार्मिक आस्थामा सीमित नभई नेपाली समाजको सांस्कृतिक निरन्तरता र सामूहिक पहिचानसँग पनि गहिरो रूपमा सम्बन्धित छ। यद्यपि, हरियो कपडा र मेहन्दी लगाउँदा प्रत्यक्ष चिकित्सकीय लाभ प्रमाणित भएको स्पष्ट वैज्ञानिक आधार छैन। यसलाई मुख्यतः धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक परम्परा र व्यक्तिगत विश्वासका रूपमा बुझिने गरिन्छ।
