काठमाडौँ। घर बनाउने बेला वास्तु शास्त्रका आधारमा योजना बनाउँदा जीवनमा स्वास्थ्य, समृद्धि र सकारात्मक ऊर्जा बढ्ने विश्वास छ। वास्तु शास्त्रले घरको दिशा, कोठाको स्थान, ढोकाको दिशा, पानी र प्रकाशको व्यवस्था लगायत थुप्रै पक्षलाई सन्तुलित राख्न सुझाव दिन्छ।
विशेषज्ञका अनुसार, घर बनाउँदा मुख्य ध्यान मुख्य ढोका, बैठक, सुत्ने कोठा, भान्सा र शौचालयको स्थान मा दिनुपर्छ। घरको मुख्य ढोका पूर्व वा उत्तर दिशामा राख्दा सकारात्मक ऊर्जा प्रवेश गर्छ भन्ने मान्यता छ। बैठकको स्थान घरको केन्द्र नजिक वा उत्तरपूर्व दिशा अनुकूल मानिन्छ। सुत्ने कोठा पश्चिम वा दक्षिण दिशा तर्फ राख्दा आरामदायी निद्रा प्राप्त हुन्छ र मानसिक शान्ति मिल्छ। भान्साको स्थान दक्षिणपूर्व दिशामा राख्दा स्वास्थ्य र धनको वृद्धि हुने विश्वास गरिन्छ। शौचालय र स्नानघर दक्षिण वा पश्चिम दिशामा राख्दा नकारात्मक ऊर्जा न्यून हुन्छ।
वास्तु अनुसार घरको ऊर्जा प्रवाह र खुला ठाउँ पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। छतको प्रकाश व्यवस्था, खुला झ्याल–ढोका र प्राकृतिक हावा प्रवेश हुन सक्ने व्यवस्था राख्दा वातावरण सकारात्मक रहन्छ। घरको रंग चयन गर्दा हल्का र सुखद रंग छनोट गर्न सुझाव दिइन्छ, जसले मानसिक शान्ति र स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्छ। वास्तु विशेषज्ञ भन्छन्, “घर निर्माण केवल भौतिक संरचना मात्र होइन, यो मन, स्वास्थ्य र समृद्धिसँग पनि सम्बन्धित हुन्छ। प्रारम्भिक योजना र स्थान चयन सही भएमा परिवारमा सुख–शान्ति र समृद्धि बढ्छ। घर बनाउने अघि आवश्यक परे वास्तु सल्लाहकारसँग परामर्श लिनु उपयोगी हुन्छ। वास्तु शास्त्रलाई पूर्ण पालन गर्ने हो भने घरको ऊर्जा सन्तुलित हुन्छ, स्वास्थ्य र समृद्धिमा सकारात्मक प्रभाव पर्छ र परिवारिक जीवनमा सन्तुलन कायम रहन्छ। सारांशमा, पूर्व–उत्तरमुखी ढोका, बैठकको स्थान, सुत्ने कोठा, भान्सा र खुला ठाउँको व्यवस्था वास्तु अनुसार घर बनाउँदा सफलता र सकारात्मक ऊर्जा सुनिश्चित गर्ने आधार मानिन्छ।