काठमाडौँ । पेटको क्यान्सर विश्वभर धेरै देखिने क्यान्सरमध्ये पाँचौं स्थानमा पर्छ, र यो पुरुषमा महिलाको तुलनामा झन्डै दोब्बर दरले देखिन्छ। तर चिन्ताको कुरा मात्र होइन, यसमा आशाको सन्देश पनि छ–समयमै सचेत भए धेरै हदसम्म यसको जोखिम घटाउन सकिन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार हेलिकोब्याक्टर पाइलोरी (एच. पाइलोरी) संक्रमण, लामो समयसम्मको अल्सर, अत्यधिक नुनिलो तथा प्रशोधित खाना, धूम्रपान, मदिरा सेवन र मोटोपन मुख्य जोखिम कारक हुन्। अस्वस्थ जीवनशैलीले समस्या झन् बढाउँछ। तर साना–साना सकारात्मक परिवर्तनले ठूलो फरक पार्न सक्छ। स्वस्थ जीवनशैली नै सबैभन्दा बलियो ढाल हो। दैनिक आहारमा ताजा फलफूल र हरिया सागसब्जी समावेश गर्दा शरीरले आवश्यक एन्टिअक्सिडेन्ट पाउँछ, जसले पेटका कोषलाई जोगाउन मद्दत गर्छ। रातो मासुको सट्टा माछा, कुखुरा, दाल र तोफूजस्ता स्वस्थ प्रोटिन रोज्दा शरीर हलुका र सन्तुलित रहन्छ। ब्राउन राइस, गहुँ, दाल र सिमी जस्ता फाइबरयुक्त खानाले पाचन प्रणाली सुदृढ बनाउँछ।
नुनिलो, स्मोक्ड तथा अत्यधिक प्रशोधित खानेकुरा कम गर्नु, घरमै ताजा खाना पकाएर खानु, रक्सी र चुरोट पूर्ण रूपमा त्याग्नु –यी निर्णयहरूले जीवनको दिशा नै बदल्न सक्छ। साथै दही, केफिर र फर्मेन्टेड खानेकुराले पेटको स्वास्थ्य सुधार्दै संक्रमणसँग लड्न सहयोग गर्छन्। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा –शरीरले दिएको संकेतलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्। लामो समयसम्म पेट दुख्ने, अपच हुने, तौल घट्ने वा भोक नलाग्ने जस्ता लक्षण देखिएमा तुरुन्त विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुहोस्। प्रारम्भिक चरणमै रोग पत्ता लागेमा उपचार सरल र प्रभावकारी हुन्छ। स्वास्थ्य हाम्रो सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो। आजैबाट सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम र स्वस्थ बानी अपनाऔं। सचेत निर्णयले मात्रै सुरक्षित भोलि निर्माण गर्न सक्छ।
