काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले आफ्नो विश्वव्यापी आयात कर नीति खारेज गरेपछि नयाँ १० प्रतिशत वैश्विक भन्सार शुल्क घोषणा गरेका छन् ।
अदालतले ६–३ को बहुमत निर्णयमा राष्ट्रपतिले आफ्नो अधिकार सीमाभन्दा बाहिर गएर कर लगाएको ठहर गरेको थियो ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतले गत वर्ष घोषणा गरिएका अधिकांश भन्सार शुल्क अवैध ठहर गरेपछि ट्रम्पले उक्त निर्णयलाई ‘भयानक’ भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन् । उनले आवश्यक परे अन्य कानुनी प्रावधान प्रयोग गरेर पनि कर नीतिलाई अघि बढाउने बताएका छन् ।
यो मुद्दा सन् १९७७ को अन्तर्राष्ट्रिय आपतकालीन आर्थिक शक्ति ऐनअन्तर्गत लगाइएका करसँग सम्बन्धित थियो । अदालतका प्रमुख न्यायाधीश जोन रोबर्ट्सले कंग्रेसले स्पष्ट रूपमा अधिकार नदिएको अवस्थामा राष्ट्रपति आफैँले कर लगाउन नसक्ने बताएका थिए ।
तर, ट्रम्पले नयाँ १० प्रतिशत कर ‘सेक्सन १२२’ नामक कानुनअन्तर्गत लागू गरेका छन्, जसले १५० दिनसम्म १५ प्रतिशतसम्म कर लगाउन अनुमति दिन्छ । साथै, उनले सेक्सन २३२ र सेक्सन ३०१ जस्ता अन्य प्रावधान प्रयोग गर्ने संकेत पनि दिएका छन् ।
यसबीच, अमेरिका–यूके, भारत तथा युरोपेली संघसँग भएका व्यापार सम्झौतामा पनि नयाँ दर लागू हुने बताइएको छ ।
