काठमाडौँ । नेपालीहरुको दैनिक बानीझैँ स्थापित चियाले धेरैलाई बिहानको सुरुवातमा ऊर्जा प्रदान गर्छ। तर स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार चियाको नियमित सेवनले केही फाइदासहित केही जोखिम पनि बोकेको हुन्छ। यिनै पक्षबारे हालै जारी विज्ञहरूको सुझावले उपभोक्ताको ध्यान आकर्षित गरेको छ।
स्वास्थ्य तथा पोषण विज्ञहरूका अनुसार बिहान सिमित मात्रामा चिया सेवन गर्दा शरीरलाई केही फाइदा मिल्न सक्छ। विशेषगरी दुध नभएको वा कम चिनी मिसाइएको चियाले शरीरलाई हल्का तातोपन, सतर्कता र हल्का एन्टिअक्सिडेन्ट प्रदान गर्ने बताइन्छ। चियामा रहेका टीनिन र क्याफिनले थकान कम गराउने, एकाग्रता बढाउने र मस्तिष्कलाई सक्रिय बनाउने क्षमता राख्छन्। केही अनुसन्धानमा चियाका एन्टि अक्सिडेन्टहरूले हृदय स्वास्थ्यमा सहयोग पुग्ने उल्लेख गरिएको छ।
तर चिया अत्यधिक सेवन गर्दा बेफाइदा पनि उस्तै देखिन्छन्। चिकित्सकका अनुसार अत्यधिक क्याफिनले छाती धड्कन बढाउने, निद्रा बिगार्ने र तनाव बढाउने सम्भावना रहन्छ। खाली पेटमा चिया पिउँदा पेट पोल्ने, एसिडिटी तथा ग्यास्ट्रिक समस्या देखिने जोखिम बढी हुन्छ। धेरै चिनी मिसाएर बनाइने चियाले तौल बढाउने र मधुमेहको जोखिम बढाउने समेत विशेषज्ञहरूको चेतावनी छ।
नियमित रूपमा दुधचिया पिउने बानीले पनि केही पोषक तत्वको अवशोषणमा बाधा पुर्याउने अध्ययनले देखाएको छ। स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार चियामा रहेको टीनिनले आइरन अवशोषण कम गराउने हुँदा भोजनसँगै चिया सेवन नगर्न सुझाव दिइन्छ। विशेषज्ञहरू भन्छन्, चिया आफैंमा खराब होइन, यसको मात्रा र समयले स्वास्थ्यमा फरक पार्छ। उनीहरूको सुझाव अनुसार बिहान हल्का चिया, कम चिनी र कम दुधसहित पिउनु उपयुक्त मानिन्छ। दैनिक दुई–तीन कपभन्दा बढी सेवन नगर्न र खाली पेटमा नपिउन सल्लाह दिइन्छ। नेपालमा चिया संस्कारसँग जोडिएको भए पनि सन्तुलित मात्रा र सही तरिकाले सेवन गरे चियाले ऊर्जा प्रदान गर्ने, तर अत्यधिक सेवनले स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने विशेषज्ञहरूको सुझाव छ।