काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल उनको विदेशी नीतिमा देखा परिरहेका महत्वाकांक्षासँग निर्धारण हुँदैछ। भेनेजुएलामा गरिएको राति अचानकको आक्रमणमा ट्रम्पले त्यस देशको राष्ट्रपति र उनकी श्रीमतीलाई राजधानी काराकासमा रहेको कडा सुरक्षा भएको निवासबाट पक्राउ गराएका थिए।
आक्रमणको व्याख्या गर्दै ट्रम्पले १८२३ को मोनरो सिद्धान्तलाई पुनः प्रयोग गरे, जसले पश्चिमी गोलार्धमा अमेरिकी प्रभुत्वको वचन दिएको थियो, र यसलाई “डोन्क्रो सिद्धान्त” भनेर पुनः नामाकरण गरे। हालैका दिनहरूमा उनले वाशिङ्टनको क्षेत्रभित्र अन्य राष्ट्रहरूप्रति दिएका चेतावनीहरू यस प्रकार छन् ।
ग्रीनल्याण्डः अमेरिकाले ग्रीनल्याण्डमा पहिले नै पिटुफिक स्पेस बेस नामक सैन्य आधार राखेको छ, तर ट्रम्पले सम्पूर्ण टापु आफ्नो बनाउने चाहना देखाएका छन्। “हामीलाई राष्ट्रिय सुरक्षाको दृष्टिले ग्रीनल्याण्ड चाहिन्छ”, उनले पत्रकारहरूलाई भने। “त्यहाँ रुस र चीनका जहाजहरू व्याप्त छन्।” टापु अति महत्वपूर्ण प्राकृतिक स्रोत–विशेष गरी दुर्लभ पृथ्वी पदार्थ–को लागि धनी छ, जुन स्मार्टफोन, विद्युतीय सवारी साधन र सैन्य उपकरणको उत्पादनमा आवश्यक छ। ग्रीनल्याण्डका प्रधानमन्त्री जेंस फ्रेडरिक नील्सनले यस विचारलाई “कल्पना मात्र” भने र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मानमा संवाद हुनुपर्ने बताए।
कोलम्बियाः भेनेजुएलाको अपरेशनको केही घण्टापछि ट्रम्पले कोलम्बियाका राष्ट्रपति गुस्ताभो पेत्रोलाई चेतावनी दिएः आफ्नो ख्याल राख। कोलम्बियामा ठूलो मात्रामा तेलको भण्डार छ र सुन, चाँदी, पन्ना, प्लेटिनम र कोइला उत्पादन हुन्छ। यो क्षेत्र नार्कोटिक्स व्यापारको प्रमुख केन्द्र पनि हो। ट्रम्पले चेतावनी दिए कि यदि कोलम्बियाले कुटनीतिक र कानुनी रूपमा दुरुपयोग जारी राखे, “उनी धेरै लामो समयसम्म त्यसो गर्न सक्दैन।”
इरानः इरानमा जनविरोध प्रदर्शन भइरहेका छन्। ट्रम्पले भने यदि प्रदर्शनकारीहरू मारिए भने “इरानलाई कडा प्रहार गरिनेछ।” हालै इरानी आणविक सुविधामा अमेरिकी आक्रमणपछि स्थिति जटिल भएको छ। इजरायलसँगको रणनीतिक बैठकमा इरानको विषय उच्च प्राथमिकतामा रहेको अमेरिकी मिडियाले रिपोर्ट गरेका छन्।
मेक्सिकोः ट्रम्पको २०१६ को उदयको मुख्य मुद्दा मेक्सिकोसँगको सीमा र “वाल निर्माण” थियो। उनले मेक्सिकन अधिकारीहरूले ड्रग्स र अवैध आप्रवासन रोक्न पर्याप्त काम नगरेको दाबी गरेका छन्। ट्रम्पले अमेरिकी सेनाको मेक्सिको पठाउने प्रस्ताव गरेका छन्, तर मेक्सिकोकी राष्ट्रपति क्लाउडिया शेनबाउमले अस्वीकार गरेकी छिन्।
क्युबाः क्युबा अमेरिकी नीतिमा लामो समयदेखि प्रतिबन्धमा छ। भेनेजुएलासँगको नजिकको सम्बन्धले तेल आपूर्तिमा निर्भर बनाएको थियो। ट्रम्पले भने क्युबामा सैन्य हस्तक्षेप आवश्यक छैन, त्यहाँ अब स्थायित्व छैन, सबै कुरा झरिरहेको छ।
ट्रम्पले भेनेजुएलापछि पश्चिमी गोलार्ध र अन्य रणनीतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण राष्ट्रहरू–ग्रीनल्याण्ड, कोलम्बिया, मेक्सिको, क्युबा, र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा इरान–लाई आफ्नो नजरमा राखेका छन्। उनका दाबी र चेतावनीले क्षेत्रीय अस्थिरता र कूटनीतिक तनाव बढाउने सम्भावना देखिन्छ।
