काठमाडौं। पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालहरूमा एउटा रोचक तथा उपयोगी गृह-उपाय व्यापक रूपमा चर्चाको विषय बनेको छ। यस उपायअनुसार फ्रिजर (हिमकक्ष) भित्र एउटा सादा A4 कागज राखेर त्यसको स्वास्थ्य अवस्था तथा कार्यक्षमताको जाँच गर्न सकिन्छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यो विधि लागत रहित र वैज्ञानिक आधारमा उपयोगी छ, जसले फ्रिजरभित्र लुकेका सामान्य त्रुटिहरू सजिलैसँग पहिचान गर्न सघाउ पुर्याउँछ।
आद्रता पत्ता लगाउने सरल उपाय
A4 कागज सेल्युलोज रेशाबाट निर्मित हुने भएकाले यसले वातावरणीय ओसिलोपनलाई तीव्र गतिमा ग्रहण गर्छ। फ्रिजरभित्र राखिएको यस्तो कागज केही समयपछि ओसिलो, चाउरी परेको वा बांगिएको अवस्थामा भेटिएमा, यसले फ्रिजरभित्र आवश्यकताभन्दा बढी आद्रता सञ्चित भइरहेको संकेत गर्छ। बारम्बार ढोका खोल्ने वा तातो खाद्य वस्तु भित्र राख्ने गरेमा यस्तो अवस्था उत्पन्न हुने गर्छ।
बरफ जम्ने समस्याको पहिचान
फ्रिजरभित्र अत्यधिक आर्द्रता रहेमा भित्ताहरूमा बाक्लो बरफको तह जम्न थाल्छ। कागज कडा भई त्यसमा साना बरफका कणहरू देखा परेमा यसले बरफ जम्ने प्रक्रिया सुरु भइसकेको सङ्केत गर्छ। संयुक्त राज्य अमेरिकाको ऊर्जा विभागका अनुसार अत्यधिक बरफ जम्दा हावाको सञ्चालनमा अवरोध पुग्छ, जसका कारण कम्प्रेसरले बढी क्षमता खर्च गर्नुपर्छ र फलस्वरूप विद्युत् खपत उल्लेखनीय रूपमा बढ्न जान्छ।
ढोकाको रबर सिल परीक्षण विधि
खिइएको वा खुकुलो भएको रबर सिलले बाहिरको तातो तथा ओसिलो हावालाई भित्र प्रवेश गर्न दिन्छ। यसको परीक्षण निम्न चरणबाट गर्न सकिन्छः
- कागजको आधा भाग ढोका र यसको संरचनाको बीचमा राख्नुहोस्।
- त्यसपछि ढोका बन्द गर्नुहोस्।
- अन्तमा कागज बाहिर तान्ने प्रयास गर्नुहोस्।
कागज सहजै बाहिर निस्केमा, यसले सिल क्षतिग्रस्त भइसकेको र यसलाई प्रतिस्थापन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँछ।
वायु सञ्चालनसम्बन्धी त्रुटिको संकेत
फ्रिजरले उचित रूपमा कार्य गर्नका लागि चिसो हावा सबै भागमा समान रूपमा प्रवाहित हुनु आवश्यक हुन्छ। फरक-फरक तहमा राखिएका कागजमध्ये कुनै एक स्थानको कागज मात्र बढी ओसिलो वा चिसो भेटिएमा, यसले सो स्थानमा हावाको प्रवाह उचित रूपमा नभएको देखाउँछ।
के यसले दुर्गन्ध निवारण गर्छ?
विशेषज्ञहरूका अनुसार, सादा A4 कागजले फ्रिजरको दुर्गन्ध अवशोषण गर्न सक्दैन। यसका लागि बेकिङ सोडा वा सक्रिय कार्बन (activated charcoal) नै उपयुक्त विकल्प मानिन्छन्। तापनि, यस्तो कागजले भित्र झर्ने हिउँका कणहरू सङ्कलन गर्ने अस्थायी सतहको रूपमा काम गर्न सक्छ, जसले सरसफाइ कार्यलाई केही सहज बनाउन सक्छ।
विशेषज्ञको सुझाव
यो उपाय फ्रिजरका सामान्य त्रुटिहरू पहिचान गर्ने सरल र प्रभावकारी माध्यम भए तापनि यो कुनै स्थायी समाधान भने होइन। फ्रिजरलाई दीर्घकालसम्म उचित अवस्थामा राख्न निम्न कुराहरूमा ध्यान दिन विशेषज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्:
- फ्रिजरको तापक्रम सधैं 0°F (-18°C) मा कायम राख्नुपर्छ।
- वायु प्रवाह सहज बनाइराख्न फ्रिजरभित्र आवश्यकताभन्दा बढी सामग्री नथन्क्याउनु उपयुक्त हुन्छ।
- नन-फ्रस्ट-फ्री प्रकारका फ्रिजमा हिउँको तह एक चौथाइ इन्चभन्दा बाक्लो भएमा नियमित रूपमा म्यानुअल डिफ्रस्ट गर्नुपर्छ।
