काठमाडौँ । जाडो सुरु भएसँगै धेरै मानिसको हात, खुट्टा र ओठ फुट्ने समस्या देखिन थाल्छ। छाला सुख्खा भई चिरा पर्ने, पोल्ने र कहिलेकाहीँ रगतसमेत आउने अवस्था आम समस्या बनेको छ। स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार यो समस्या मुख्यतः चिसो मौसम र छालामा नमीको कमीका कारण हुने गर्छ।
किन फुट्छ छाला चिसो मौसममाः छाला रोग विशेषज्ञहरूका अनुसार जाडोमा हावामा आर्द्रताकम हुन्छ। यस्तो अवस्थामा छालाको प्राकृतिक नमी घट्दै जान्छ। तातो पानीले बारम्बार हात–खुट्टा धुने, साबुन र डिटर्जेन्टको बढी प्रयोग, चिसो हावा सिधै लाग्नु तथा पर्याप्त पानी नपिउनु पनि छाला फुट्ने प्रमुख कारण हुन्। मधुमेह, थाइराइड जस्ता दीर्घरोग भएका व्यक्तिमा यो समस्या झन् बढी देखिन सक्छ।
स्वास्थ्य विज्ञहरूको सुझाएका उपायहरूः
- स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार केही सामान्य सावधानी अपनाउँदा जाडोमा हात–खुट्टा फुट्ने समस्या धेरै हदसम्म कम गर्न सकिन्छ।
- नमी कायम राख्नुस् नुहाएपछि र हात–खुट्टा धोएपछि तुरुन्तै मोइस्चराइजर, पेट्रोलियम जेली वा ग्लिसरिनयुक्त क्रिम लगाउनुपर्छ।
- तातो पानीको सीमित प्रयोगस् अत्यधिक तातो पानीले छालाको प्राकृतिक तेल हटाउने भएकाले मनतातो पानी प्रयोग गर्न उपयुक्त हुन्छ।
- साबुनको छनोटस् कडा र सुगन्धित साबुनभन्दा हल्का, मोइस्चराइजिङ गुण भएका साबुन प्रयोग गर्नुपर्छ।
- पानी पर्याप्त पिउनुस् शरीरभित्रको नमी कायम राख्न दिनभर पर्याप्त पानी पिउन स्वास्थ्य विज्ञहरूले सल्लाह दिएका छन्।
- हात–खुट्टा जोगाउनुस् चिसो हावाबाट जोगिन पञ्जा र मोजा लगाउनु उपयोगी हुन्छ।
- राति विशेष हेरचाहस् सुत्नुअघि बाक्लो क्रिम वा तेल लगाएर मोजा वा पञ्जा लगाउँदा छाला नरम रहन्छ।
कहिले चिकित्सक देखाउने: यदि छाला अत्यधिक फुटेर घाउ बन्ने, दुखाइ बढ्ने वा संक्रमणको लक्षण देखिएमा ढिला नगरी चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्ने विज्ञहरूको भनाइ छ। स्वास्थ्य विज्ञहरू भन्छन्, “जाडोमा छालाको सामान्य हेरचाहलाई बेवास्ता गर्दा सानो समस्या ठूलो बन्न सक्छ। दैनिक जीवनमै साना सावधानी अपनाए छाला फुट्ने समस्या सजिलै नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ।”
