काठमाडौँ । श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका अवसरमा आज देशभर जनैपूर्णिमा तथा रक्षाबन्धन पर्व मनाइँदैछ। हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले धार्मिक तथा सांस्कृतिक विधिअनुसार विभिन्न अनुष्ठान गरी यो पर्व मनाउने गर्छन्।
पर्वका अवसरमा बिहानैदेखि श्रद्धालुहरू नदी, पोखरी तथा विभिन्न जलाशयमा स्नान गरी पूजा–आराधना गर्ने गर्छन्। यस दिन सप्तऋषिको स्मरण गर्दै तर्पण तथा पूजाअर्चना गर्ने परम्परा पनि रहेको छ। जनैपूर्णिमाको अवसरमा गुरु–पुरोहितबाट नाडीमा रक्षाबन्धन (डोरो) बाँध्ने चलन छ। धार्मिक मान्यताअनुसार रक्षासूत्रले मानिसको रक्षा गर्ने विश्वासका साथ यो परम्परा लामो समयदेखि चलिआएको हो। आज तागाधारी समुदायका व्यक्तिहरूले विधिपूर्वक पूजा तथा तर्पण गरेपछि पुरानो जनै फेरेर नयाँ यज्ञोपवीत धारण गर्ने गर्छन्।
नयाँ जनै धारण गर्दा शुद्धता, अनुशासन, ज्ञान तथा आत्मबल प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ। त्यस्तै, पछिल्लो समय राखी बाँध्ने परम्परा पनि जनैपूर्णिमाको प्रमुख आकर्षण बनेको छ। दिदीबहिनीहरूले दाजुभाइको नाडीमा राखी बाँध्दै उनीहरूको दीर्घायु, सुख र स्वास्थ्यको कामना गर्छन्। दाजुभाइले पनि दिदीबहिनीलाई उपहार वा दक्षिणा दिँदै उनीहरूको संरक्षण गर्ने प्रतिबद्धता जनाउने चलन छ। विशेषगरी तराई तथा भारतमा बढी प्रचलित राखी बाँध्ने परम्परा पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालका अन्य क्षेत्रमा समेत फैलिएको छ। धार्मिक आस्था, पारिवारिक प्रेम र आपसी सद्भावसँग जोडिएको यस पर्वले दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीबीचको सम्बन्ध अझ आत्मीय बनाउने विश्वास गरिन्छ।
