काठमाडौँ । फिफा विश्वकप २०२६ का लागि अमेरिका प्रवेश नदिइएका सोमालियाका चर्चित फुटबल रेफ्री ओमर अब्दुलकादिर आर्टन स्वदेश फर्किँदा नायकको रूपमा भव्य स्वागत गरिएको छ।
उनी सोमालियाबाट पहिलो पटक विश्वकपमा रेफ्रीको रूपमा सहभागी हुने ऐतिहासिक अवसर नजिक पुगेका थिए। तर अमेरिकाले उनलाई प्रवेश नदिएपछि उनको विश्वकप यात्रा रोकिएको हो। मियामी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उनलाई प्रवेश अस्वीकृत गरिएको बताइएको छ। अमेरिकी सीमा सुरक्षा निकायले सुरक्षा जाँच गर्दा केही शंकाका कारण देखाएको छ। यद्यपि उनीसँग वैध भिसा र डिप्लोम्याटिक पासपोर्ट रहेको सोमालियाली दूतावासले जनाएको छ। यस निर्णयपछि विश्व फुटबल महासंघले उनलाई प्रतियोगिताको रेफ्री सूचीबाट हटाएको जनाएको छ।स्वदेश फर्किएपछि मोगादिशु विमानस्थलमा सरकारका अधिकारी, खेलकुद पदाधिकारी तथा हजारौँ समर्थकहरूले उनलाई फूलमाला र सोमाली झण्डाले स्वागत गरे। पछि राजधानीको रंगशालामा हजारौँ समर्थक भेला भई उनलाई राष्ट्रिय नायकको रूपमा सम्मान गरे। समर्थकहरूले उनलाई काँधमा बोकेर स्वागत गर्दा देशभर उत्साह र गर्वको वातावरण देखिएको थियो।
सोमालियाका रेफ्री ओमर आर्टनलाई आतंकवादी संगठनसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूसँग सम्पर्क रहेको कारण देखाउँदै अमेरिका प्रवेश अस्वीकृत गरिएको अमेरिकी अधिकारीले दाबी गरेका छन्। ३४ वर्षीय आर्टन, जो सन् २०२५ मा अफ्रिकाका वर्षका उत्कृष्ट रेफ्री घोषित भएका थिए, विश्वकपमा रेफ्रीको रूपमा सहभागी हुने तयारीमा थिए। तर उनी सोमबार मियामी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पुगेपछि प्रवेश अस्वीकृत गरियो, यद्यपि उनीसँग डिप्लोम्याटिक पासपोर्ट र वैध भिसा रहेको बताइएको छ। सोमालिया राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले लागू गरेको यात्रा प्रतिबन्ध सूचीमा परेका १२ देशमध्ये एक हो। अमेरिकी प्रशासनका स्रोतका अनुसार, सीमा सुरक्षाले थप जाँच गर्दा आतंकवादी संगठनसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूसँग सम्पर्क रहेको शंकास्पद जानकारी भेटिएको दाबी गरिएको छ, जसका कारण उनलाई प्रवेश अयोग्य ठहर गरिएको हो। अमेरिकी अधिकारीहरूले यो निर्णयलाई राष्ट्रिय सुरक्षा सम्बन्धी कदम भएको बताएका छन्।
आर्टनको प्रतिक्रियाआर्टनले स्वदेश फर्किएपछि भने, जे भयो त्यो भाग्य थियो। म अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघको समर्थनप्रति आभारी छु। उनले थपे,म अर्को विश्वकपमा अवश्य सहभागी हुनेछु। हामीले आफ्नो देशका लागि निरन्तर प्रयास गर्नुपर्छ र कहिल्यै निराश हुनु हुँदैन। म आफ्नो देशलाई माया गर्छु र युवाहरूलाई आफ्नो लक्ष्य पछ्याउन प्रेरित गर्छु। अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया यस घटनापछि मानव अधिकारकर्मी तथा फुटबल समर्थकहरूले आप्रवासन नीतिबारे प्रश्न उठाएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघका मानव अधिकार प्रमुखले समेत आप्रवासन नीतिमा पुनर्विचार गर्न आह्वान गरेका छन्। सोमालियाका सांसदहरूले पनि यस निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै आर्टनमाथि अन्याय भएको बताएका छन्। उनीहरूको भनाइमा, भिसा प्रक्रिया पूरा भइसकेको अवस्थामा प्रवेश रोक्नु गम्भीर विषय हो। ओमर आर्टनको घटना विश्व फुटबलसँगै अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन नीतिमा देखिने विवादको उदाहरण बनेको छ। विश्वकप अवसर गुमे पनि उनी सोमालियामा राष्ट्रिय प्रेरणाको प्रतीक बनेका छन्।
