काठमाडौं ।भारतको आन्ध्र प्रदेशमा आएको शक्तिशाली चक्रवात ‘अर्नब’का कारण कम्तीमा सात जनाले ज्यान गुमाएका छन्। चक्रवातसँगै आएको तीव्र हावा र वर्षाले बस्ती, सडक, विद्युत् संरचना तथा कृषि क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ।
जोखिमपूर्ण क्षेत्रका एक लाख ८० हजारभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।एसोसिएटेड प्रेस एपी का अनुसार बुधबार बिहान भारतको पूर्वी तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गरेको चक्रवात सुरुमा अत्यन्त शक्तिशाली अवस्थामा थियो। स्थलभागमा प्रवेश गरेपछि यसको तीव्रता घट्दै गएको भारतको मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ। यद्यपि, चक्रवातको प्रभावका कारण विभिन्न क्षेत्रमा जनजीवन प्रभावित भएको छ।आन्ध्र प्रदेशको विपद् व्यवस्थापन निकायका अनुसार चक्रवातका बेला हावाको गति प्रतिघण्टा १३५ किलोमिटरसम्म पुगेको थियो। आन्ध्र प्रदेश र यानमको तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गरेको चक्रवात कमजोर हुँदै गए पनि ओडिशा, पश्चिम बंगाल र उत्तर प्रदेशका केही क्षेत्रमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको भन्दै मौसम विभागले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री एन। चन्द्रबाबु नायडूले राज्यका १४ तटीय जिल्ला चक्रवातबाट प्रभावित भएको बताएका छन्। उनका अनुसार हावाहुरी र वर्षाले घर, सडक तथा विद्युत् आपूर्ति प्रणालीमा क्षति पुर्याएको छ। क्षति व्यवस्थापन र उद्धारका लागि उनले केन्द्र सरकारसँग सहयोगसमेत मागेका छन्।चक्रवातका कारण करिब ७९ हजार एकड क्षेत्रफलमा लगाइएको कृषि बालीमा क्षति पुगेको छ। कोनासीमा जिल्लामा केरा तथा नरिवलका बगैँचामा ठूलो नोक्सानी भएको बताइएको छ। रुख र विद्युत् खम्बा ढल्दा विभिन्न स्थानमा बिजुली आपूर्ति अवरुद्ध भएको छ भने विशाखापट्टनमका केही होचा भूभागमा पानी जमेर बाढीको अवस्था सिर्जना भएको छ।
सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतका काम तीव्र पारिएको छ। आन्ध्र प्रदेशका २० जिल्लामा दुई हजारभन्दा बढी चक्रवात आश्रयस्थल तयार पारिएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। विपद् व्यवस्थापन निकायका अनुसार नागरिकका मोबाइल फोनमा आपत्कालीन सूचना पठाइएको छ। त्यस्तै, ३० हजारभन्दा बढी माछा मार्ने डुङ्गालाई सुरक्षित स्थानमा राखिएको र प्रभावित क्षेत्रमा उपचार सेवाका लागि करिब एक हजार १०० स्वास्थ्य टोली परिचालन गरिएको छ।चक्रवातको सम्भावित प्रभाव पर्ने क्षेत्रमा एक करोड २० लाखभन्दा बढी मानिस बसोबास गर्ने अधिकारीहरूको अनुमान छ। छिमेकी ओडिशामा पनि जोखिमयुक्त क्षेत्रका करिब ४८ हजार मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने तयारी गरिएको छ।
खराब मौसमका कारण रेल सेवामा असर परेको छ भने आन्ध्र प्रदेशका तीन विमानस्थलमा उडान अस्थायी रूपमा रोकिएको भारतीय नागरिक उड्डयन मन्त्रालयले जनाएको छ। भुवनेश्वर विमानस्थलबाट सञ्चालन हुने केही उडानसमेत रद्द गरिएको बताइएको छ।यसैबीच, नेपालमा पनि सम्भावित भारी वर्षा, चट्याङ र मेघगर्जनलाई ध्यानमा राख्दै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। उच्च पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रमा यात्रा गर्ने पर्यटकलाई सावधानी अपनाउन र वर्षाका कारण सडक तथा हवाई यातायात प्रभावित हुन सक्ने सम्भावनालाई ध्यान दिन सुझाव दिइएको छ। यसअघि बाढीपहिरोबाट क्षति व्यहोरेको नेपालमा थप विपद्को जोखिमप्रति सतर्क रहनुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ।