काठमाडौँ । आठ दशक लामो राजनीतिक इतिहास बोकेको नेपाली कांग्रेस अहिले प्रमुख प्रतिपक्षी दलको भूमिकामा रहे पनि प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत हुन नसकेको भन्दै आलोचना बढ्दै गएको छ।
राणा शासनविरोधी आन्दोलनदेखि २०४६ र २०६२–६३ को जनआन्दोलनसम्म नेतृत्वदायी भूमिका खेलेको कांग्रेस अहिलेको राजनीतिक परिदृश्यमा भने कमजोर देखिन थालेको टिप्पणी गरिएको छ। विशेषगरी जेनजी आन्दोलनपछि बनेको सरकारको सन्दर्भमा कांग्रेस प्रतिपक्षको रूपमा अपेक्षित रूपमा सक्रिय हुन नसकेको विश्लेषण गरिएको छ। सरकार दुई तिहाइ नजिकको बहुमतसहित अघि बढिरहेको अवस्थामा कांग्रेस संसदमा कमजोर प्रस्तुति दिइरहेको र आन्तरिक विवाद, गुटबन्दी तथा नेतृत्वमा अविश्वासका कारण संगठनात्मक रूपमा पनि प्रभावित भएको बताइन्छ। वैचारिक स्पष्टताको अभाव र कार्यकर्तामा बढ्दो निराशाले पार्टीको जनसम्बन्ध कमजोर हुँदै गएको टिप्पणी छ।
पार्टीभित्र महाधिवेशन, नेतृत्व परिवर्तन र सदस्यता व्यवस्थापनका विषयमा देखिएका विवादले पनि कांग्रेसको आन्तरिक संकट झल्काएको छ। यसले पार्टीलाई ऐतिहासिक रूपमा कमजोर अवस्थामा पुर्याएको अनुमान विश्लेषकहरूले गरेका छन्। संसदमा प्रमुख प्रतिपक्षी भए पनि कांग्रेसको उपस्थिति अपेक्षाकृत कमजोर देखिएको छ। हालको संसदमा विभिन्न प्रतिपक्षी दलहरू भए पनि प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत हुनेमा श्रम संस्कृति पार्टी मात्र सक्रिय देखिएको टिप्पणी गरिएको छ। अन्य दलहरूसँग तुलना गर्दा कांग्रेसको भूमिका ‘छायाँजस्तो’ भएको आरोप पनि छ। कांग्रेस संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले संवैधानिक परिषद्को निर्णयप्रति लिखित असहमति जनाए पनि त्यसपछि सरकारका अन्य गतिविधिमा पार्टी खरो रूपमा प्रस्तुत हुन नसकेको उल्लेख गरिएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि प्रमुख दलहरू यस्तै कमजोर भूमिकामा रहिरहे भने नेपालको लोकतान्त्रिक प्रणाली र गणतन्त्रात्मक संरचनामै दीर्घकालीन असर पर्न सक्ने जोखिम देखिन थालेको छ।
