राजनीतिमा शब्दले मात्र होइन, पहिरनले पनि बोल्छ। कतिपय अवस्थामा त लुगाले बोलेको सन्देश भाषणभन्दा तीखो हुन्छ। बालेन शाहको पछिल्लो सार्वजनिक उपस्थिति यही यथार्थको पछिल्लो उदाहरण हो।
कालो कोट, कालो पाइन्ट र ‘बालेन स्टाईल’ कालो चस्मा। बालेन शाहको नाम लिँदा आमजनमानसमा आउने पहिलो तस्वीर यही हो। यो पहिरन केवल फेसन थिएन, यो उनको राजनीतिक चरित्रको संकेत थियो – विद्रोही, असहज प्रश्न गर्ने, पुराना संरचनासँग सम्झौता नगर्ने। काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरका रूपमा उदाउँदा यही ‘कालो स्टाइल’ उनको ब्रान्ड बन्यो।
तर राजनीतिमा प्रवेश गरेपछि, विशेषतः मधेस यात्राका क्रममा बालेनको पहिरन बदलिएको छ। जनकपुरमा देखिएको सेतो धोती–कुर्ता, कालो बन्डी र काँधको गम्छा सामान्य पोशाक परिवर्तन मात्रै होइन। यो राजनीतिक संकेत हो। प्रश्न उठ्छ – बालेनले किन आफ्नो पहिचानसँग गाँसिएको पुरानो शैली छाडे?
सम्पादकीय दृष्टिले हेर्दा, बालेनको यो पहिरन परिवर्तन रणनीतिक देखिन्छ। मधेस झर्दा धेरै शीर्ष नेताहरूले अपनाउने पहिरन नै उनले रोजे। यसले दुई सन्देश दिन खोजेको बुझ्न सकिन्छ। पहिलो, उनी ‘काठमाडौं केन्द्रित नेता’ होइनन् भन्ने सन्देश। दोस्रो, मधेसको संस्कृति, पहिचान र संवेदनशीलतालाई सम्मान गर्ने प्रयास।
नेपाली राजनीतिमा पहिरन सधैं राजनीतिक उपकरण रहँदै आएको छ। प्रचण्डको दौरा–सुरुवाल, केपी ओलीको ढाका टोपी, देउवाको साधारण पहिरन – यी सबैले उनीहरूको राजनीतिक धार, वर्गीय सन्देश र मतदाता लक्षित रणनीति बोकेका छन्। बालेन पनि अब यही परम्परामा प्रवेश गरेका छन्।
तर यहाँ एउटा संवेदनशील प्रश्न पनि उठ्छ। के पहिरन परिवर्तनले मात्र राजनीतिक विश्वास जित्न सकिन्छ? मधेसले दशकौंसम्म पहिचान, अधिकार र प्रतिनिधित्वको प्रश्न उठाउँदै आएको छ। त्यहाँको राजनीतिमा कपडा भन्दा पनि नीति, प्रतिबद्धता र व्यवहार महत्वपूर्ण हुन्छ। यदि पहिरन परिवर्तन सन्देशसँगै नीति र व्यवहारमा पनि परिवर्तन देखिएन भने, यो केवल ‘फोटो अप’ मा सीमित हुन सक्छ।
सम्पादकको हैसियतले भन्नुपर्दा, बालेनको यो कदम न सकारात्मक मात्र हो, न नकारात्मक। यो एक संकेत हो – उनी अब केवल शहरी युवाको नेता बन्न चाहँदैनन्, राष्ट्रिय राजनीतिमा आफूलाई विस्तार गर्न खोज्दै छन्। तर विस्तारको यो यात्रामा सतही संकेतभन्दा गहिरो संवाद आवश्यक हुन्छ।
अन्ततः, राजनीतिमा पहिरनले ढोका खोल्न सक्छ, तर त्यो ढोका पार गराउने शक्ति नीति र विश्वाससँग हुन्छ। बालेनको धोती–कुर्ताले मधेसमा ध्यान त खिचेको छ, अब त्यो ध्यानलाई भरोसामा बदल्न सक्ने कि नसक्ने भन्ने प्रश्नको उत्तर भविष्यले नै दिनेछ।
